wiedza

Modele usług chmurowych: IaaS, PaaS, SaaS

Zaczynając przygodę z chmurą obliczeniową, możesz uznać za przydatne zaznajomienie się z podstawowym słownictwem związanym z tym tematem. Nie jest to nic trudnego - istnieje duże prawdopodobieństwo, że w twojej firmie lub na polu prywatnym już korzystasz przynajmniej z jednego z poniższych modeli dostarczania chmury. Teraz wystarczy tylko, żebyś umiał go właściwie nazwać.

Znacie na pewno te zagadkowe skróty. IaaS, PaaS, SaaS to odpowiednio:

Infrastructureas a Service, czyli infrastruktura świadczona jako usługa, Platform as a Service, czyli platforma uruchomieniowa świadczona jako usługa Software as a Service, czyli oprogramowanie świadczone na zasadach usługi.

Tak to wygląda w skrócie, przyjrzymy się teraz nieco bliżej tym zagadnieniom.

Infrastruktura

To podstawowa warstwa chmury i dotyczy głównie zasobów sprzętowych oraz sieciowych. Model IaaS jest dla tych, którzy chcą utrzymywać kontrolę nad zasobami informatycznymi firmy, ale nie chcą utrzymywać infrastruktury. Dzięki temu w twojej firmie nie musi znajdować się serwerownia w wydzielonym pomieszczeniu z odpowiednim odprowadzaniem ciepła, systemem dostępu czy właściwym zasilaniem. Model taki ma wiele zalet, np. firma nie ponosi żadnych kosztów związanych z zakupem sprzętu do wyposażenia serwerowni, który nie należy do tanich. Firma nie musi się także zajmować kwestiami związanymi z naprawą czy wymianą uszkodzonych podzespołów serwera, a także bieżącą administracją – tymi rzeczami zajmie się dostawca IaaS. Zamiast tych wszystkich niedogodności po prostu zamawiasz usługę utrzymania infrastruktury u dostawcy IaaS, który cały sprzęt będzie utrzymywał u siebie, a to, co zostanie zrobione z udostępnionymi ci zasobami, zależy już tylko od ciebie. Na wirtualnej maszynie możesz zainstalować dowolne oprogramowanie (system operacyjny i aplikacje), infrastrukturę możesz też wykorzystywać jako magazyn danych.

Platforma uruchomieniowa

PaaS to usługa, która jest umieszczona nad IaaS. Platform as a Service to model, który oferuje firmom np. gotowe stanowiska deweloperskie dla zespołów programistycznych, które na tych stanowiskach będą tworzyć i rozwijać oprogramowanie, nad którym pracuje dana firma. Wiąże się to ze spersonalizowanym systemem operacyjnym, frameworkiem czy bazą danych. Jest to gotowe środowisko uruchomieniowe, gdzie od ręki możemy uruchomić np. LAMP (Linux, Apache, MySQL, PHP), środowiska Pythona lub Ruby’ego czy też Javy. W zestawieniu z IaaS oszczędzamy etap wstępny, którym jest instalacja i konfiguracja systemu operacyjnego wraz z narzędziami. W naszych rękach pozostaje jednak kwestia dalszego zarządzania oprogramowaniem.

Oprogramowanie

Prawdopodobnie korzystasz z SaaS na co dzień, może nie zawsze na płaszczyźnie biznesowej, ale w prywatnym zastosowaniu - bowiem jednym z najlepszych przykładów SaaS jest tzw. webmail, czyli program do odbioru poczty e-mail poprzez przeglądarkę internetową.

Tutaj ty sam nie utrzymujesz ani infrastruktury stojącej za twoją skrzynką pocztową - robi to usługodawca, np. Google, który dostarcza Ci gotowy produkt, jakim jest program pocztowy Gmail, ani żadnego środowiska uruchomieniowego. Takich przykładów jest wiele, może to być oprogramowanie sklepu internetowego, CRM czy nawet gry – każdy program, do którego uzyskujesz dostęp poprzez Internet, wyczerpuje znamiona modelu SaaS.

Z biznesowego punktu widzenia jest to bardzo istotny model chmury, bo zamawiając gotowy program w takim modelu, firmy muszą jedynie opanować jego obsługę, nie martwiąc się tym, jak dany program umieścić na serwerze, czy też jak zarządzać samym serwerem. Istotną rzeczą jest to, że klient nie kupuje danego programu na własność, zamiast tego nabywa jedynie prawo do użytkowania aplikacji. Model ten w swoim działaniu przypomina zatem wypożyczalnię – zamiast płacić 200 USD za jakiś program, możesz go wypożyczyć za 5 USD miesięcznie.